Omgeving

De metropoolregio Rotterdam Den Haag, het centrale werkgebied van de RET, is volop in ontwikkeling. Het aantal inwoners groeit en we bedienen nu al meer dan de helft van de in totaal 2,3 miljoen inwoners in de regio. Het gaat economisch goed in ons vervoergebied en door groei van de werkgelegenheid trekken steeds meer mensen naar de steden en omliggende plaatsen. Deze groei zorgt ook voor uitdagingen die de 23 gemeenten, verenigd in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, samen willen oplossen. De Metropoolregiogemeenten werken zo aan een duurzame en internationaal concurrerende regio waarin ook de RET een rol van betekenis heeft.

Vier kenmerkende thema’s staan in de regio centraal: vernieuwen verbindingen; vernieuwen economie; vernieuwen energie; en vernieuwen stad en omgeving. Met ‘vernieuwen van verbindingen’ richten de metropoolgemeenten zich op investeringen die nodig zijn zodat bevolking, bezoekers en zakelijk verkeer zich makkelijk kunnen blijven verplaatsen. Dit is essentieel voor een gezonde economie. Uitbreiding van het lightrailnetwerk, zoals de ombouw van de Hoekse Lijn, is hiervan een direct resultaat. ‘Vernieuwen economie’ richt zich op economische en technische vernieuwing waardoor de aantrekkingskracht van de regio gewaarborgd blijft. Het thema ‘vernieuwen energie’ draait om stimuleren van nieuwe en schone energiebronnen. Met ‘vernieuwen van stad en omgeving’ willen de gemeenten een prettige omgeving creëren om te wonen en te werken.

Een kwalitatief goed en duurzaam mobiliteitssysteem draagt voor een belangrijk deel bij aan verwezenlijking van al deze regionale ambities. Bovenstaande thema’s zijn daarom van groot belang voor de RET als belangrijke schakel in het regionale mobiliteitssysteem. De RET is ook actief in netwerken waarin overheden, kennisinstellingen, onderwijs en bedrijfsleven samenwerken aan technologische vernieuwing (zoals automatisch vervoer) die de regio internationaal op de kaart kunnen zetten.

Het nieuwe Rotterdamse college dat in 2018 aantrad, wil nog meer werk maken van een duurzame en schone stad. Op nationaal niveau worden ook de contouren van een klimaatakkoord steeds duidelijker. De toon van het collegeakkoord sluit daarbij aan.

Maatregelen om de mobiliteit en bereikbaarheid te verbeteren worden ook expliciet benoemd, zoals een nieuwe stadsbrug, stimuleren van fietsparkeren bij OV-knooppunten en plannen voor een nieuwe metro-ringlijn.

Hergebruik van grondstoffen en het komen tot een circulaire economie is met name in Rotterdam ook een steeds belangrijker thema waar ook de RET als Rotterdams bedrijf niet meer omheen kan. Ook de aanpak van jeugdwerkloosheid, armoede, intolerantie en criminaliteit staat centraal. Grote werkgevers zoals de RET worden opgeroepen om samen te werken met de gemeente.

De gezamenlijke visie uit 2016 op het gebied van mobiliteit van NS, Qbuzz, GVB, HTM en de RET werd in 2018 verder uitgewerkt. Om een drukbevolkt land als Nederland ook in de toekomst bereikbaar, leefbaar en concurrerend te houden zijn jaarlijkse investeringen van minstens een miljard euro nodig. Daarmee kan het OV flexibel ingericht worden met deur- tot- deur-oplossingen van trein- en lightrailverbindingen tot diverse vormen van deelvervoer zoals OV-fiets, beltaxi's en deelauto’s, zonder een vaste dienstregeling en met de reiziger volledig in control.

Sinds december 2016 komt een brede coalitie van zeven partijen uit de Nederlandse autowereld, de tweewielerbranche, het wegtransport en het openbaar vervoer bijeen in de Mobiliteitsalliantie. Zij behartigen de belangen van de reizigers en het goederentransport. In 2018 hebben de inspanningen van alle betrokkenen mede geleid door de toezegging om te investeren in betere mobiliteit en het daarbij behorende openbaar vervoer. Voor Rotterdam betekent dit dat er een nieuwe oeververbinding komt die het noorden en het zuiden van Rotterdam verbindt.

De RET heeft op verschillende niveaus en over diverse onderwerpen contact met haar stakeholders. In 2018 is het bedrijfsplan vernieuwd. Diverse stakeholders zijn uitgenodigd om hun input te geven op dit plan en dit is in het bedrijfsplan verwerkt.

Door onze stakeholders regelmatig te betrekken bij het bedrijf en het beleid, krijgen we inzicht in hun standpunten en wensen, waardoor we onze dienstverlening aan de reiziger voortdurend kunnen verbeteren. Daarnaast informeren we hen ook via andere communicatiemiddelen (onder andere social media en de website) al naar gelang het onderwerp en de doelgroep. In 2018 vond de dialoog onder meer plaats met de volgende stakeholders: De reizigers, de medewerkers, ondernemingsraad, Raad van Commissarissen, vakbonden, gemeente Rotterdam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, gemeenten uit de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, ministeries, provincie Zuid-Holland, veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, politie, openbaar ministerie, omwonenden, scholen, media, brancheorganisaties, leveranciers, zakelijke partners, collega bedrijven en belangenorganisaties zoals Rover en Metrocov.  

De belangrijkste stakeholder van de RET is de reiziger. De reiziger beoordeelde de RET in 2018 over 2017 met een 7,7 in de OV-klantenbarometer.

De branchevereniging OVNL vertegenwoordigt alle openbaarvervoerbedrijven van Nederland op het gebied van reisproducten, klantenservice, betaaloplossingen en innovaties. Ook is OVNL belangenbehartiger namens de vervoerders bij politiek en bestuur met betrekking tot zaken als investeringen, fiscaliteit en regelgeving. TLS is de drijvende kracht achter de OV-chipkaart en daarmee een belangrijke stakeholder voor de RET. In de TLS Coöperatie werken alle openbaar vervoer bedrijven samen op het terrein van de OV-chipkaart. Het is de ambitie van de coöperatie om diverse betaalmiddelen voor het openbaar vervoer mogelijk te maken en om de totale kosten voor betalen in het openbaar vervoer te verlagen. Daarvoor voeren de OV-bedrijven samen met reisinformatieverstrekker 9292 pilots met nieuwe betaaltechnieken uit.

Een belangrijke toezichthouder is de Autoriteit Persoonsgegevens. 2018 was het eerste volle jaar dat de functionaris gegevensbescherming heeft gefunctioneerd. Deze functionaris gegevensbescherming is eind 2017 aangesteld en aangemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

De omgeving, de reizigers, werknemers en het werk zullen de komende jaren behoorlijk veranderen. Daarom houden we rekening met deze trends en ontwikkelingen.

Het mobiliteitslandschap verandert in de komende jaren. Het openbaar vervoer wordt niet meer als losstaande entiteit gezien, maar is onderdeel van de mobiliteitsketen. Hoewel nu nog niet is te voorspellen hoe snel de veranderingen precies zullen optreden en welke veranderingen dat specifiek zijn, is wel duidelijk dat er kansen zijn voor groei van hoogwaardig openbaar vervoer.

De verwachting is dat de grote steden de komende decennia blijven groeien. In Rotterdam gingen we eerder uit van 2% reizigersgroei per jaar. Eerder investeren is echter nodig. De stad zit in een opwaartse spiraal: De bevolking groeit, er wordt veel gebouwd in de stad en de regio en de economie draait goed. Als we niet oppassen, blijft de capaciteit van het openbaar vervoer daarbij achter. Tot 2024 komen er zo’n 50.000 huizen bij in Rotterdam en ruim 200.000 in de zuidelijke Randstad. Daarnaast verdicht de Randstad zich en binnenkort spreken we niet meer over verschillende steden in de Randstad maar is de Randstad één metropool met verschillende stadskernen geworden.
  

Daarmee groeit de vraag naar mobiliteit. Om binnen de Randstad binnen een uur op elke andere plek in de Randstad te komen is het nodig nu te investeren. Er moet worden geïnvesteerd in infrastructuur maar ook in het makkelijker maken van reizen en betalen. Alleen dan is wonen en werken in verschillende steden mogelijk.

Voor de RET betekent het concreet dat we het openbaar vervoer willen uitbreiden met een Light Railverbinding op de Oude Lijn (Dordrecht-Den  Haag), een betere en snellere verbinding tussen Zuidplein en Rotterdam Centraal (via Maastunnel / Dijkzigt) en tussen Zuidplein en Feyenoord City naar Kralingse Zoom willen realiseren en dat we de frequentie en daarmee de capaciteit van ons metronetwerk willen uitbreiden.

De reiziger stelt ook nieuwe eisen: Diensten en producten worden on-demand beschikbaar zodat de reiziger op elk gewenst moment van de dag van A naar B kan reizen op de meest optimale manier, welk vervoermiddel dit ook betreft (auto, fiets, tram, taxi, zelfrijdende voertuigen of anders). Zowel de wijze van betalen als de voertuigen en de infrastructuur worden ‘slimmer’, wat leidt tot een hoger betaal- en gebruiksgemak voor de reiziger.

De RET wil zorgen dat zij klaar is voor alle mogelijke varianten in een veranderend vervoerslandschap. Daarom zet de RET de komende jaren extra in op het volgen van trends en deelname aan het maatschappelijke debat over het veranderende vervoerslandschap om in samenwerking met publieke en private partijen te blijven werken aan innovaties voor de reiziger. Samen met de steden in de Randstad moeten we met nieuwe concrete slimme voorstellen komen, die zo aantrekkelijk zijn dat zowel de overheid als andere partijen mee willen doen. Om daadwerkelijk toekomstbestendig te zijn, moeten we verder denken dan onze eigen branche, organisatiegrenzen, vervoersregio’s en stadsgrenzen. We moeten samen met publieke en private partijen werken aan een gezamenlijke welvarende Randstadmetropool, waarbinnen mobiliteit een onmisbare schakel is.

Een voorwaarde voor een succesvolle toekomst is de kwaliteit en de beschikbaarheid van personeel. Op dit moment merken we dat het voor sommige functies, bijvoorbeeld in de Techniek, lastiger wordt om vacatures te vervullen. Het is daarom noodzakelijk om te investeren in het aantrekken en behouden van collega’s. Ook bereiden we ons voor op een tijd waarin als gevolg van technologische ontwikkelingen, werkzaamheden gaan veranderen of soms zelfs zullen verdwijnen. Ook om bij in deze ontwikkelingen succesvol te zijn hebben we de samenwerking met elkaar en onze stakeholders hard nodig.

MVO betekent voor de RET dat wij goed inzicht hebben in de positieve en negatieve impact van ons bedrijf op de maatschappij en daarbij blijven werken aan verbeteringen. Wij moeten daarvoor goed letten op wat er om ons heen gebeurd en de rol die RET daarin speelt.

Zowel internationaal als nationaal stond bijvoorbeeld het klimaatprobleem in 2018 heel hoog op de agenda. Om opwarming van de aarde tegen te gaan, moet de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd in 2030 met bijna de helft dalen. Dit is in 2015 internationaal afgesproken in het Klimaatakkoord van Parijs. Hoe moeilijk deze opgave is, blijkt uit het feit dat in Nederland de CO2-uitstoot het afgelopen jaar vrijwel gelijk is gebleven. In december 2018 is het Nederlandse ontwerp Klimaatakkoord gepresenteerd waarin een pakket aan maatregelen staat waarmee overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke partijen afspraken maken over vermindering van broeikasgassen waaronder CO2. Ook de Rotterdamse regio zal met deze afspraken te maken krijgen.

Voor de RET is het vanzelfsprekend dat wij een bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering en aan een duurzame ontwikkeling van de wereld om ons heen. De landen in de Verenigde Naties hebben 17 werelddoelen voor duurzame ontwikkeling afgesproken (UN Sustainable Development Goals). Van deze doelen kan RET aan 5 doelen een relatief grote bijdrage leveren, namelijk: Duurzame en betaalbare energie (SDG 7), Fatsoenlijke banen en economische groei (SDG8), Innovatie en duurzame infrastructuur (SDG9), Veilige en duurzame steden (SDG11) en Klimaatverandering aanpakken (SDG13).

In 2018 is besloten om MVO doelen die hierop zijn gebaseerd definitief op te nemen in ons nieuwe bedrijfsplan. De scherpere MVO-doelstellingen die RET heeft opgenomen in haar bedrijfsplan voor de periode tot en met 2021 hebben als doel onze positie als duurzame partner van de metropoolregio gemeenten te versterken. Dit willen wij bereiken door significante toename van uitstootvrije en energiezuinige voertuigen en infrasystemen; hergebruik van grondstoffen en materialen; en een sociaal betrokken bedrijfsvoering gericht op meedoen in de samenleving.

RET heeft in 2018 een stakeholderdialoog georganiseerd waarin uiteenlopende stakeholders gevraagd is naar onderwerpen die voor hen belangrijk zijn als het gaat om de toekomst van de RET. Zo hebben wij ook de vier MVO-doelen van de RET voorgelegd. Hoewel deze doelen gebaseerd zijn op wensen en ontwikkelingen in onze samenleving, zijn we blij dat na de stakeholdersdialoog bleek dat belanghebbenden van de RET zich goed konden vinden in de formulering van onze MVO-doelen voor de komende jaren. Het versterken van de sociale betrokkenheid werd daarbij gezien als een uitdaging. Er is ook een grote behoefte om met de RET samen te werken om deze doelen te halen.

MVO-doelen RET:

  1. Duurzaam vervoeren: klimaatneutraal vervoer in 2030
    RET gaat voor vervoer zonder schadelijke uitstoot in 2030
  2. Duurzaam bouwen: energieneutraal en circulair bouwen in 2040
    Dit houdt in energieopwekkende RET-gebouwen van volledig herbruikbare bestandsdelen in 2040

   3. Duurzaam werken: circulair, fair en transparant werken in 2030
       RET werkt zonder verspilling en op basis van eerlijke behandeling, meedoen in de samenleving en transparantie in 20304
  4. Duurzaam verbinden: sociaal betrokken en inclusieve werkgever in 2025
      Onze organisatie steunt sociaal verbindende initiatieven en meedoen in de samenleving door werk.

Bron: RET stakeholderbijeenkomst juni 2018

De bovenstaande MVO-doelen moeten worden behaald door te werken aan 18 initiatieven met onderliggende projecten. Hoewel de doelen zijn opgenomen in het bedrijfsplan dat start in 2019, hebben wij in 2018 al het nodige bereikt om ons op weg te helpen deze doelen te behalen.

De belangrijkste positieve impact die de RET kan hebben op het klimaat is dat wij de reizigers op een zo schoon mogelijke manier vervoeren. Dat betekent dat de energie die wij voor ons vervoer gebruiken schoon moet zijn. De aanschaf van de eerste 55 elektrische bussen en laadinfrastructuur is daarin een grote mijlpaal geweest voor ons bedrijf. De software om deze groeiende hoeveelheid elektrische bussen te plannen is zo goed als afgerond. Volledig zero-emissie openbaarvervoer in onze regio is daarmee weer een stukje dichterbij. Uit de stakeholderdialoog blijkt dat belanghebbenden het ook logisch vinden dat RET zo groen mogelijk stroom inkoopt. Dit is immers de belangrijkste energiebron voor onze voertuigen. De RET directie heeft al in oktober 2017 de voorkeur uitgesproken voor regionaal en duurzaam opgewekte stroom. In 2018 zijn wij gestart om te onderzoeken hoe wij dit kunnen realiseren vanaf 2020.


 

Om de railinfrastructuur in onze metropoolregio te verduurzamen hebben MRDH, HTM en RET eind 2017 een convenant gesloten. Hierin is een aantal maatregelen omschreven die een besparing en/of verduurzaming van het energiegebruik opleveren. Eén van de maatregelen is het opwekken van energie met behulp van zonnepanelen op stations en op werkplaatsen. De stations Slinge, Rijnhaven, Maashaven en Zuidplein zijn in 2018 voorzien van zonnepanelen. Verder hebben wij een plan van aanpak uitgewerkt om ook op onze werkplaatsen zoveel mogelijk zonnepanelen neer te leggen.

 

 

Nu de transitie naar zero-emissiebusvervoer in Rotterdam en omstreken in volle gang is, kunnen ook de bedrijfswagens niet achterblijven. RET heeft nog ongeveer 90 auto’s die gebruik maken van fossiele brandstoffen. In 2018 heeft de startbijeenkomst plaatsgevonden van de aanbesteding voor een nieuw schoner leasewagenpark. Hiervoor zijn de verschillende lease coördinatoren binnen de RET samengekomen en in gesprek gegaan met de afdeling Inkoop. Met name voor zware voertuigen geldt nog wel dat er vooralsnog geen volledig uitstootvrije alternatieven beschikbaar zijn. Voor die voertuigen zal zoveel mogelijk naar hybride oplossingen worden gekeken. Uitgangspunt blijft wel elektrisch rijden, tenzij dat niet mogelijk is. In 2019 gaan wij op zoek naar een partner die ons hierbij kan helpen.

Efficiënter omgaan met energie is een blijvend aandachtspunt voor ons bedrijf. RET zoekt continue naar mogelijkheden om haar stroomnetwerk zo goed mogelijk te gebruiken. Ons netwerk staat daarin niet op zichzelf. We maken onderdeel uit van de stedelijke omgeving waarin allerlei partijen op zoek zijn naar oplossingen om de energievoorziening in onze regio klaar te maken voor de toekomst. Om die reden zijn wij met Stedin en de gemeente Rotterdam een samenwerking gestart om op zoek te gaan naar concrete mogelijkheden om het stroomnetwerk te verduurzamen. Sinds april 2018 is er een gezamenlijke werkgroep ‘smart grid’ geformeerd.

De Nederlandse regering wil volledig circulair worden in 2050. De gemeente Rotterdam heeft de ambitie om in 2030 circulair de maatstaf te laten zijn en dat grondstoffengebruik met 50% wordt gereduceerd ten opzichte van 2018. RET heeft met de stations, werkplaatsen en kantoren de kans om een zichtbare bijdrage te leveren aan deze circulaire ambities. Toepassing van gerecycled materiaal in onze remise Kleiweg en de start van een studie naar RET-gebouwen die geen aardgas meer nodig hebben, zijn een voorzichtig begin van hoe de RET haar kantoren en werkplaatsen zal gaan verduurzamen. In 2018 is de energieconsumptie per reizigerskilometer voor bus en metro ten opzichte van voorgaande jaar verbeterd. Bij tram is de energieconsumptie per reizigerskilometer door een daling van het aantal reizigerskilometers tram iets toegenomen. Onze CO2 uitstoot per reizigerskilometer laat bij tram en metro een slechter beeld zien dan voorgaand jaar. Het verbruik in kWh is iets gestegen ten opzichte van het vorig jaar. Dit komt deels door extra inzet van voertuigen a.g.v. reizigersgroei bij metro en deels bij tram door comfortmaatregelen (airco’s ingebouwd) en tegelijkertijd daling in reizigerskilometers. Belangrijker is dat door ontwikkelingen op de Nederlandse stroommarkt over 2018 de rekenfactor voor CO2 uitstoot verhoogd is. Ons oude contract (lopend tot eind 2019) was afgesloten als een contract voor groene stroom, maar wordt door deze ontwikkelingen niet meer als groen gekwalificeerd. Hierdoor neemt de CO2 uitstoot per reizigerskilometer nog meer toe. Gecorrigeerd voor deze aanpassing is ten opzichte van vorig jaar bij metro wel een daling van de CO2 uitstoot per reizigerskilometer te zien.

Bewuste aandacht voor mens, milieu en onze sociaal maatschappelijke rol speelt een steeds grotere rol in de manier waarop wij intern werken. De initiatieven binnen ons MVO-thema ‘duurzaam werken’ zijn erop gericht om die werkwijze goed te verankeren. Dit kan praktische vormen aannemen zoals de aanschaf van afvalscheidingsbakken waarmee we in 2019 nog meer afval gaan scheiden op kantoor. Doordat we eind 2018 ook op werkplaatsen extra grondstofstromen zoals glas en plastic zijn gaan scheiden, zal het percentage ongesorteerd afval op de werkplaatsen in de jaren hierna moeten dalen. In 2018 is het scheidingspercentage met bijna 44% vrijwel gelijk aan het jaar daarvoor. Om hier nog beter op te kunnen sturen, is aansluiting gezocht met het Lean team van de RET waarmee methodes worden uitgewerkt om verspilling en schade aan het milieu op werkplaatsen tegen te gaan.

Een verdergaand initiatief is de algehele invoering van maatschappelijk verantwoord inkopen door de RET. Eind 2018 zijn de voorbereidingen afgerond om onze MVO-ambities actief uit te dragen naar leveranciers middels een gedragscode. Invoering van deze gedragscode zal stapsgewijs worden uitgebreid. Onze inkoopafdeling heeft een training maatschappelijk verantwoord inkopen gevolgd volgens de internationale ISO 20400 richtlijnen. Hiermee hopen wij nog beter in staat te zijn leveranciers te motiveren om hun dienstverlening aan de RET verder te verduurzamen, MVO consequent te bespreken tijdens marktconsultaties en MVO-bepalingen op te nemen in programma’s van eisen en gunningcriteria.

De Aardig Onderweg Award is in 2018 na zeven jaar vernieuwd. Voor de Aardig Onderweg Award gaan wij op zoek naar mensen die met innovatieve, technische en duurzame oplossingen komen die de regio Rotterdam mooier, slimmer en duurzamer maken. Deze initiatieven zijn al aardig onderweg, maar kunnen nog wel een steuntje in de rug gebruiken.

De focus lag dit jaar op een jongere doelgroep in de regio Rotterdam in de leeftijdscategorie van 18 tot 35 jaar. De drie finalisten konden rekenen op veel online (media) aandacht. Om hun ideeën nog scherper te maken, werden ze gedurende de competitie door RET-specialisten uitgedaagd op de inhoud van hun plannen. De winnaar van de Aardig Onderweg Award 2018 was iKapitein, de elektrische boot met innovatieve vuilvanger. Met dit initiatief kunnen huurders van de iKapiteinboot niet alleen een plezierige rondvaart maken, maar ook de Rotterdamse wateren rondom Delfshaven een stukje schoner maken tijdens hun boottocht. Naast het prijzengeld krijgt de winnaar Wesley dos Santos de mogelijkheid om te presenteren tijdens TEDx Rotterdam in maart 2019. 
De Aardig Onderweg Award bood ons in deze nieuwe opzet de mogelijkheid om de RET als potentiele werkgever bij de doelgroep onder de aandacht te brengen. Dit sluit aan bij onze wens om maatschappelijk belang en bedrijfsbelang waar mogelijk samen te brengen zoals bij de meeste van onze initiatieven voor inclusiviteit, diversiteit en participatie.

Als ondertekenaar van het Charter diversiteit heeft RET zich geschaard onder een groep van nu al bijna 150 belangrijke werkgevers in Nederland die geloven dat investeren in diversiteit en inclusie in het personeelsbeleid kansen biedt op het gebied van creativiteit, besluitvormingsprocessen en klantrelaties.

Ook lokaal bevordert de RET participatie in de samenleving, bijvoorbeeld door onze deelname in 010 Inclusief (platform tegen arbeidsdiscriminatie), Kracht on tour voor grotere financiële zelfstandigheid van vrouwen en nauwe samenwerking met het Donna Daria, het kenniscentrum voor emancipatie in Rotterdam. Daarnaast hebben wij regelmatig contact over het tegengaan van discriminatie bijvoorbeeld met de politie Rotterdam.