Toelichting op de geconsolideerde balans

Materiële vaste activa

x €1.000            
   Bedrijfs-gebouwen en terreinen  Machines en installaties  Rollend materieel  Andere vaste bedrijfs-middelen  Vaste bedrijfs-middelen in uitvoering en vooruit-betaald  Totaal
Stand per 1 januari 2017            
Aanschafwaarde  44.271 42.910 20.611 7.153 19.622 134.567
Cumulatieve afschrijvingen -13.498 -32.782 -13.800 -4.497 0 -64.577
Boekwaarde per 1 januari 2017 30.773 10.128 6.811 2.656 19.622 69.990
             
Mutaties in de boekwaarde            
Investeringen 4.048 722 0 0 8.292 13.062
In gebruikname activa in aanbouw 11.580 3.534 0 0 -15.114 0
Desinvesteringen 0 0 -82 0 0 -82
Afschrijvingen -2.581 -2.852 -2.323 -1.640 0 -9.396
Afschrijving desinvesteringen 0 0 50 0 0 50
Vrijval investeringsbijdragen 0 0 0 1.374 0 1.374
Saldo mutaties 2017 13.047 1.404 -2.355 -266 -6.822 5.008
             
Stand per 31 december 2017            
Aanschafwaarde  59.899 47.166 20.529 7.153 12.800 147.547
Cumulatieve afschrijvingen -16.079 -35.634 -16.073 -4.763 0 -72.549
Boekwaarde per 31 december 2017 43.820 11.532 4.456 2.390 12.800 74.998

 

De investeringen in bedrijfsgebouwen en terreinen betreffen met name de verbouwing van de vestigingen ’s-Gravenweg van circa € 10,5 miljoen en Kleiweg van circa € 1,1 miljoen en de overname van de abri’s van de voorgaande buitenexploitant van circa € 3,8 miljoen. 

In machines en installaties werd in 2017 in computers en informatiesystemen € 2,0 miljoen (2016: € 2,2 miljoen) geïnvesteerd. Daarnaast is de investering in de verbouwing van de ’s-Gravenweg € 2,2 miljoen van met name outillage.

In de andere vaste bedrijfsmiddelen is in 2017 niets geactiveerd (2016: € 0,6 miljoen). 

De vaste activa in uitvoering betreft de onderhanden projecten voor eigen rekening en risico.

De gehanteerde jaarlijkse afschrijvingspercentages zijn per categorie als volgt: 

Bedrijfsgebouwen en -terreinen 0,00 procent - 10,00 procent
Machines en installaties 1,33 procent - 20,00 procent
Rollend materieel 3,33 procent - 14,29 procent
Andere vaste bedrijfsmiddellen  3,33 procent - 14,29 procent 

 

Op vaste bedrijfsmiddelen in uitvoering en vooruitbetaalde bedragen op materiële vaste activa wordt niet afgeschreven.

Financiële vaste activa

x €1.000 Deelneming RMC   Overige  vorderingen   Totaal 
Boekwaarde per 1 januari 2017              3.545              1.155 4.700
       
Mutaties in de boekwaarde      
Resultaat deelnemingen 863 0 863
Overige mutaties 0 22 22
Saldo mutaties 2017                 863                   22           885
       
Boekwaarde per 31 december 2017              4.408              1.177 5.585

 

Deelneming RMC betreft Rotterdamse Mobiliteits Centrale (RMC) B.V. (statutair gevestigd te Rotterdam, aandeel in het kapitaal: 50 procent). Het resultaat deelnemingen in 2017 betreft het nagekomen resultaat 2016 en het voorlopig resultaat 2017 van RMC B.V. De niet uitgekeerde winsten van deze deelneming zijn toegevoegd aan een wettelijke reserve deelnemingen.

Het bedrag aan overige vorderingen betreft een achtergestelde lening aan de Coöperatie Openbaar Vervoerbedrijven U.A. RET NV heeft deze achtergestelde lening verstrekt aan de Coöperatie voor een bedrag van € 1,25 miljoen. De lening heeft een looptijd van 5 jaar. Aflossing vindt plaats op 1 januari 2021. Over de vordering wordt geen rente berekend. De vordering is contant gemaakt tegen een marktrente van 2,0 procent. Dit effect is opgenomen onder de overige mutaties.

Voorraden

x €1.000 31 dec 2017 31 dec 2016
Grond- en hulpstoffen 20.321 19.500
Af: voorziening incourante goederen -6.977 -6.657
  13.344 12.843
OV-chipkaarten en merchandise 591 637
  13.935 13.480

Onderhanden projecten

x €1.000 31 dec 2017 31 dec 2016
Onderhanden projecten 273.706 244.566
Af: ontvangen termijnbedragen -249.222 -156.512
Af: voorziening projecten -1.166 -1.364
  23.318 86.690
projecten met een creditsaldo    
 -gepresenteerd onder kortlopende schulden 82.969 50.410
  106.287 137.100

 

RET N.V. voert in opdracht van Metropoolregio Rotterdam Den Haag werken en opdrachten tot constructie van activa en aanschaf en renovatie van railvoertuigen uit. De financiering hiervan vindt grotendeels plaats met van Metropoolregio Rotterdam Den Haag ontvangen middelen. Bij gereedkomen van het project wordt dit overgedragen aan RET Infrastructuur B.V. of RET Railgebonden Voertuigen B.V.

Vorderingen

x €1.000 31 dec 2017 31 dec 2016
Vorderingen op handelsdebiteuren 15.045 6.012
Af: voorziening dubieuze debiteuren -117 -117
  14.928 5.895
Belastingen en premies sociale verzekeringen 3.563 3.171
Overige vorderingen 113.547 114.769
Overlopende activa 941 1.245
  132.979 125.080

 

Belastingen en premies sociale verzekeringen betreft te vorderen B.T.W.

In de overige vorderingen zijn begrepen de rekening-courantverhoudingen met en overige vorderingen op RET Railgebonden Voertuigen B.V. en RET Infrastructuur B.V. ultimo 2017 van € 95,3 miljoen (2016: € 98,3 miljoen). Voor deze rekening-courantverhoudingen zijn geen limieten opgenomen. De rentepercentages bedragen 1,5 procent voor RET Infrastructuur B.V. en 2,1 procent voor RET Railgebonden Voertuigen B.V. (2016: respectievelijk 2,4 procent en 2,6 procent). Omtrent aflossing en zekerheden is niets overeengekomen.

Onder de vorderingen zijn begrepen vorderingen op de aandeelhouder gemeente Rotterdam van € 9,3 miljoen. Omtrent aflossing en zekerheden is niets overeengekomen. Er wordt geen rente berekend. Onder de vorderingen is mede opgenomen een vordering van € 1,3 miljoen op gemeente Rotterdam voor de door RET gemaakte kosten samenhangend met de vertraging van het project Hoekse Lijn.

Tevens is een vordering opgenomen voor te ontvangen maandtermijnen voor (jaar)abonnementen van € 5,5 miljoen (2016: € 4,3 miljoen).

De reële waarde van de vorderingen benadert de boekwaarde, gegeven het kortlopende karakter van de vorderingen en het feit dat waar nodig voorzieningen voor oninbaarheid zijn gevormd.

Liquide middelen

x €1.000 31 dec 2017 31 dec 2016
Kas 62 41
Bank 39.212 49.544
Overig 886 698
  40.160 50.283

 

De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de onderneming.

Groepsvermogen

Het eigen vermogen wordt in de toelichting op de balans in de vennootschappelijke jaarrekening nader toegelicht.

Voorzieningen

   x €1.000          
  Boekwaarde per 1 januari 2017  Onttrekkingen  Dotatie  Vrijval  Boekwaarde per 31 december 2017
Personeelsvoorzieningen          
FLO 1.642 -410 78 -1 1.309
Jubilea 3.642 -193 315 0 3.764
Langdurig zieken 1.234 -1.080 2.638 0 2.792
WW regulier en bovenwettelijk 1.782 -746 1.163 -687 1.512
Overig 564 -202 0 -23 339
Reorganisatievoorziening          
Reorganisatievoorziening 39 -19 2.500 -20 2.500
Overige voorzieningen          
Incidentele claims 3.863 -72 553 -328 4.016
Verlieslatend contract 8.779 -2.839 530 0 6.470
Referentiesheets 3.830 -1.123 0 -10 2.697
  25.375 -6.684 7.777 -1.069 25.399

 

Er zijn geen voorzieningen die betrekking hebben op belastingen. Het totaalbedrag van mutaties vanuit oprenting en wijziging in rekenrente opgenomen in bovenstaand verloopoverzicht bedraagt nihil.

Algemeen
Bij de actuariële berekening van de voorzieningen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:  

  2017 2016
Gehanteerde rekenrente 1,0 -1,5 procent 1,0 - 2,0 procent
Verwachte salarisstijging 2,0 procent 1,0 procent

 

Gehanteerde rekenrente: op basis van de gemiddeld gewogen looptijd van de voorziening.
Verwachte salarisstijgingen: op basis van een leeftijdsafhankelijke staffel gemiddeld 2,0 procent.
Overlevingskansen: op basis van een actuele sterftetabel.
Ontslagkansen: 5 procent.

De dotaties aan en vrijval van de personeels- en reorganisatievoorzieningen hebben ten laste respectievelijk ten gunste van de personeelskosten plaatsgevonden. De dotaties en vrijval van de overige voorzieningen hebben ten laste respectievelijk ten gunste van de overige bedrijfskosten plaatsgevonden.

FLO (Functioneel Leeftijd Ontslag)
De FLO-regeling is een regeling waarmee trambestuurders en buschauffeurs met voldoende functiejaren met vroegpensioen kunnen als zij 60 worden, tegen 80 procent van hun salaris. Dit is feitelijk een verruimde FPU-regeling. Ook deze regeling is eindig: de groep met geboortejaar 1949 is de laatste groep die nog met de FLO kan. Daarnaast is er een overgangsregeling gecreëerd. De toekomstige FLO-uitkeringen zijn in de voorziening opgenomen.

Jubilea
Medewerkers die vijfentwintig, veertig of vijftig jaar in dienst van RET N.V. zijn, hebben bij het bereiken van elk van deze jubilea aanspraak op een gratificatie. Deze voorziening betreft de contante waarde van de hiervoor ingeschatte toekomstige verplichtingen.

Langdurig zieken
De voorziening langdurig zieken is gevormd voor de verplichte loondoorbetaling gedurende de periode van ziekte of arbeidsongeschiktheid voor betreffende medewerkers inclusief eventuele transitievergoeding.

WW regulier en boventallig
Dit betreft voornamelijk een voorziening voor WW-kosten voor personeelsleden en ingehuurd personeel. De dotaties en vrijvallen hangen samen met de in- en uitstroom in de WW van onze personeelsleden.

Overige personeelsvoorzieningen
Dit betreft voornamelijk voorzieningen voor compensatie voor arbeidsongeschiktheid, het OV-sectorplan en wachtgeld.  

Reorganisatievoorziening
De voorziening reorganisatie heeft betrekking op reorganisatie van functies binnen RET. De hoogte van de voorzieningen is bepaald aan de hand van een inschatting per persoon / functie. De hoogte van de voorziening ultimo 2017 is gebaseerd op de momenteel beste managementinschatting van de werkelijk uit te keren bedragen. De verantwoorde vrijval heeft betrekking op wijzigingen in de situatie van de betreffende personen/functies.

De voorzieningen die in 2008, 2011 en 2012 zijn besloten, zijn in het verslagjaar afgewikkeld. In 2017 is voor de besloten reorganisatie van het Ingenieursbureau een voorziening opgenomen.

Overige voorzieningen
De voorziening incidentele claims is gevormd voor juridische claims die bij RET N.V. zijn ingediend.

In 2014 is naar aanleiding van een verwacht onvermijdbaar verlies tot het einde van de concessieperiode een voorziening verlieslatend contract getroffen. In 2017 is getoetst of de gevormde voorziening nog afdoende is om het onvermijdbaar verlies tot het einde van de concessieperiode te dekken. Als gevolg van deze inschatting was een additionele dotatie noodzakelijk in 2017.

De voorziening referentiesheets, als onderdeel van de totale voorziening verlieslatend contract, is gevormd naar aanleiding van de mindere inzetbaarheid van de voormalig Qbuzz personeel. Na de gunning is gebleken dat RET niet juist is geïnformeerd over de inzet van het personeel van de latende concessiehouder. Het gevolg hiervan is dat RET Bus B.V. de exploitatie van deze concessie tot en met 2019 niet sluitend kan krijgen en voor de komende twee jaren er een verwacht verlies zal zijn. Het bedrag is vastgesteld door de aanvullende informatie over inzetbaarheid toe te passen op het dienstenpakket. De voorziening is derhalve ultimo 2017 opgenomen voor de resterende looptijd van de concessie.

Voor het uitvoeren van de toezichthoudende functie door middel van openbaar vervoer surveillanten in de metro is een contract afgesloten met gemeente Rotterdam, welke loopt tot en met 2018. Tot het einde van de contractperiode wordt een onvermijdbaar verlies verwacht, waarvoor in 2015 een verlieslatend contract is getroffen.

De looptijd van de verschillende voorzieningen is als volgt weer te geven:

x €1.000        
     < 1 jaar  > 1 jaar
< 5 jaar
 > 5 jaar  Totaal
Personeelsvoorzieningen 3.821 3.485 2.410 9.716
Reorganisatievoorziening 1.787 713 0 2.500
Overige voorzieningen 8.687 4.496 0 13.183
    14.295 8.694 2.410 25.399

Langlopende schulden

x €1.000 31 dec 2017 31 dec 2016
Overige schulden 9.677 13.117
  9.677 13.117

Overige schulden hebben voor € 8,3 miljoen betrekking op de vooruit ontvangen bijdrage voor de kapitaallasten uit hoofde van de investering CS-Zuidplein. Een bedrag van € 3,2 miljoen heeft betrekking op 2017 en is gerubriceerd als overlopende passiva. De resterende looptijd is korter dan 5 jaar. Het gehanteerde rentepercentage bedraagt 4,56 procent.

Hiernaast is een langlopende verplichting opgenomen van € 1,3 miljoen inzake het onderhoud van geluids- en antiverblindingsschermen nabij Pernis. Dit bedrag was eerder ontvangen van Rijkswaterstaat. In 2011 heeft voor de eerste keer onderhoud plaatsgevonden. Een bedrag van €1,1 miljoen heeft een resterende looptijd van langer dan 5 jaar.

Kortlopende schulden

x €1.000 31 dec 2017 31 dec 2016
Schulden aan leveranciers en handelskredieten 26.916 25.234
Schulden aan participanten en aan maatschappijen waarin wordt deelgenomen 5 10
Belastingen en premies sociale verzekeringen 12.923 12.481
Onderhanden projecten 82.969 50.410
Overige schulden 7.370 6.747
Overlopende passiva 40.514 103.823
  170.697 198.705

 

De kortlopende schulden hebben voor het overgrote deel een resterende looptijd van korter dan een jaar. De reële waarde van de kortlopende schulden benadert de boekwaarde vanwege het kortlopende karakter ervan.

Over de schuld aan participanten en aan maatschappijen waarin wordt deelgenomen wordt geen rente berekend, omtrent aflossing en zekerheden is niets overeengekomen.

De belastingen en premies sociale verzekeringen betreffen de schulden aan loonheffingen en sociale verzekeringen. Onder de schulden zijn begrepen schulden aan de grootaandeelhouder van € 1,0 miljoen. Omtrent aflossing en zekerheden is niets overeengekomen. Er wordt geen rente berekend.

RET N.V. heeft van de gemeente Rotterdam voorschotten ontvangen voor de bijdragen van het project RandstadRail. Deze zijn nog niet als onderhanden werk te beschouwen. Deze voorschotten dienen ter dekking van de toekomstige uitgaven en zijn onder overlopende passiva verantwoord voor een bedrag van € 2,7 miljoen (2016: € 6,9 miljoen).

In 2015 en 2016 is met de opdrachtgever afgesproken dat de RET N.V. meerdere uitgaven zal bekostigen. Dit is het geval voor aanloopkosten van de Railconcessie voor de periode tot en met 2019, de aanloopverliezen Hoekse Lijn, de meerkosten van de medewerkers Toezicht voor MRDH en de aanleg van een infrastructureel project. Hiervoor heeft een herallocatie op de exploitatiebijdragen 2015 en 2016 plaatsgevonden. Deze totale verplichting is ultimo 2017 opgenomen voor een bedrag van € 24,1 miljoen (2016: € 26,5 miljoen).

Van deze posten heeft een bedrag van circa € 4,9 miljoen een verwachte looptijd korter dan een jaar, € 17,1 miljoen een verwachte looptijd tussen de 2 en 5 jaar en een bedrag van 2,1 miljoen een verwachte looptijd van langer dan 5 jaar.

Onder de overlopende passiva is verder € 5,5 miljoen (2016: € 5,5 miljoen) vooruit ontvangen inkomsten opgenomen uit de verkopen van jaarabonnementen in 2017. Hiervan heeft het reisrecht betrekking op 2018. Daarnaast is in 2017 geen voorlopige vergoeding voor ov-studentenkaart 2018 in 2017 ontvangen (2016: € 34,6 miljoen).

Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen

Concessie Metropoolregio Rotterdam Den Haag
RET N.V. heeft overeenkomsten afgesloten met Metropoolregio Rotterdam Den Haag ter uitvoering, inclusief de veiligheid, van het openbaar vervoer bus, tram, metro en ferry in het gebied van de regio Rotterdam en regio Haaglanden (RandstadRail).

Overeenkomst concessie rail
De concessie heeft een ingangsdatum van 11 december 2016 en een looptijd van 10 jaar. RET N.V. ontvangt als concessiehouder een jaarlijkse exploitatiebijdrage (concessievergoeding) voor de uitvoering van de concessie, zoals vastgelegd in de subsidiebeschikking, afgegeven door Metropoolregio Rotterdam Den Haag (concessieverlener). Voor de jaren 2017, 2018 en 2019 zijn financiële afspraken gemaakt over de exploitatiebijdragen en jaarlijkse indexering. De voor de concessie gemaakte kosten worden vergoed door middel van reizigersopbrengsten en exploitatiebijdragen.
Alle trams en metro’s zijn ondergebracht in RET Railgebonden Voertuigen B.V. (een 100 procent dochter van RET Infrastructuur B.V.) Het gebruiksrecht hierop eindigt op het moment dat de concessie niet meer aan RET N.V. wordt gegund.

Overeenkomst concessie bus
Op 9 december 2012 is de busconcessie ingegaan met een looptijd van 7 jaar en zijn de busactiviteiten afgesplitst van RET N.V. en ingebracht in RET Bus B.V. (een 100 procent dochter van RET N.V.). RET Bus B.V. ontvangt als concessiehouder een jaarlijkse exploitatiebijdrage (concessie-vergoeding) voor de uitvoering van de concessie, zoals vastgelegd in de subsidiebeschikking afgegeven door Metropoolregio Rotterdam Den Haag (concessieverlener).

In verband met deze concessie zijn activa en passiva vanuit RET Materieel B.V. en RET N.V. overgedragen aan RET Bus B.V. tegen marktwaarde. De activa zijn aan het einde van de concessieperiode ook aan het einde van de economische levensduur.

In mei 2017 is in hoofdlijnen een akkoord bereikt tussen de RET en de MRDH over de bieding van de busconcessie voor de jaren 2019 – 2034. RET is in 2017 gestart met de voorbereidingen voor de implementatie van de nieuwe concessie welke zal starten op 8 december 2019. Definitieve gunning zal plaatsvinden in 2018.

Investeringsverplichtingen
RET N.V. heeft een veelheid aan meerjarige investeringsverplichtingen betreffende aanleg van en groot onderhoud aan infrastructurele werken ten behoeve van RET Infrastructuur B.V. en aanschaf en onderhoud aan voertuigen ten behoeve van RET Railgebonden Voertuigen B.V.
Met name betreft dit:

  • Aanleg van de Hoekse Lijn inclusief voorbereiding en vervangend vervoer met openstaande verplichtingen van € 25,8 miljoen;
  • Vernieuwing van de vestiging Kleiweg met daarin bouw, outillage en rail met openstaande verplichtingen van € 24,2 miljoen;
  • Spoorbeveiliging met openstaande verplichtingen van € 3,2 miljoen;
  • Onderhoud van de ov-chipkaartpoortjes met openstaande verplichtingen van € 3,2 miljoen;
  • Wisselvernieuwing van de vestiging ’s Gravenweg met openstaande verplichtingen van €2,1 miljoen.

Het belangrijkste deel van deze investeringsverplichtingen kent een looptijd tussen de 1 jaar en 5 jaar. 

Het totaal aan investeringsverplichtingen bedraagt € 85,0 miljoen.

Leaseverplichtingen
Alle lopende leaseovereenkomsten voor het wagenpark van RET N.V. kwalificeren als operationele leaseovereenkomsten. Verschuldigde betalingen in verband met lease worden als lasten in de winst- en verliesrekening opgenomen. RET N.V. heeft het beheer van zijn wagenpark, exclusief het rijdend materieel voor openbaar vervoer, bij een leasemaatschappij ondergebracht. In 2017 is hier een bedrag van ongeveer € 1,1 miljoen voor voldaan (2016: € 1,0 miljoen). De leasecontracten hebben een looptijd van gemiddeld twee tot 3 jaar, de omvang van de jaarlijkse verplichting is gelijk aan de leasekosten van het huidig boekjaar.

De bestaande leaseverplichtingen met een looptijd:

  • korter dan een jaar zijn hierdoor circa € 0,8 miljoen;
  • tussen 1 jaar en 5 jaar zijn ongeveer € 1,5 miljoen;
  • langer dan 5 jaar zijn € 0,3 miljoen.

Huurverplichtingen
RET N.V. is een verplichting aangegaan voor de huur van het kantoorpand Vancouver. De looptijd van de verplichting is tot en met 2026.

De huurverplichtingen met een looptijd:

  • korter dan een jaar zijn circa € 2,7 miljoen;
  • tussen 1 jaar en 5 jaar zijn ongeveer € 10,7 miljoen en
  • langer dan 5 jaar zijn € 10,1 miljoen.

RET Bus B.V. is huurverplichtingen aangegaan voor de diverse locaties in de regio. De looptijden van de verplichtingen zijn tot het eind van de busconcessie (in 2019) meegenomen. De verplichting korter dan een jaar is circa € 0,1 miljoen en tussen 1 en 5 jaar ongeveer € 0,1 miljoen. Er zijn geen huurverplichtingen langer dan 5 jaar.

Gedurende het verslagjaar is een bedrag van € 2,8 miljoen aan huurlasten voor onroerende goederen in de winst- en verliesrekening verwerkt.

Gebruiksvergoeding
RET N.V. is een verplichting aangegaan voor het gebruik van de infrastructuur met RET Infrastructuur B.V. en het gebruik van materieel met RET Railgebonden Voertuigen B.V. Verplichtingen voortvloeiend uit het eigendom, het gebruik en de instandhouding van de railvoertuigen zijn voor rekening en risico van RET N.V. Hiervoor betaalt RET N.V. een gebruiksvergoeding. Deze gebruiksvergoeding betreft hoofdzakelijk een vergoeding voor afschrijvings- en rentekosten en bedraagt voor 2017 circa € 65,8 miljoen (2016: € 59,6 miljoen). RET N.V. heeft aan RET Railgebonden Voertuigen B.V. een pandrecht verleend op de door RET N.V. ontvangen railconcessievergoeding.

Bankgaranties
Er zijn drie lopende bankgaranties, een bankgarantie ter waarde van € 21.175 voor de huur van bedrijfsruimte te Ridderkerk, een bankgarantie van € 40.000 voor de huur bedrijfsruimte te Rotterdam en een bankgarantie ter hoogte van € 35.000 voor de huur van een serviceruimte op station CS.

Fiscale eenheid
De rechtspersoon maakt deel uit van een fiscale eenheid met RET Materieel B.V., RET Services B.V. en RET Bus B.V. voor de vennootschapsbelasting en omzetbelasting en is uit dien hoofde hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschuld van de fiscale eenheid als geheel.

Overig
Met de opdrachtgever loopt een discussie over een deel van de opbrengsten verantwoord in voorgaande jaren. Op grond van het onderliggende contract en documentatie hebben wij hiervoor geen voorziening gevormd.